به گزارش وطن شهر و به نقل از شهر، بافتهای تاریخی تهران فقط مجموعهای از خانهها و بناهای قدیمی نیستند. هر کوچه و ساختمان بخشی از هویت محلههایی را در خود دارد که زندگی در آنها هنوز ادامه دارد. حفظ این هویت علاوه بر مرمت بناهای ارزشمند به چگونگی ساختوسازهای تازه، شرایط زندگی ساکنان و فرصتی که برای ادامه حیات محلهها فراهم میشود نیز بستگی دارد؛ موضوعی که در برنامههای مربوط به سنگلج و فرحزاد مورد توجه قرار گرفته است.
نصرالله آبادیان، معاون شهرسازی و معماری شهرداری تهران معتقد است حفاظت از میراث معماری نباید تنها به یک بنای تاریخی محدود بماند.
از نگاه وی آنچه در اطراف این بناها ساخته میشود نیز در حفظ هویت تاریخی محله نقش دارد و لازم است ساختوسازهای جدید با ویژگیهای معماری و سیمای این محدودهها هماهنگ باشند.
در همین راستا، تدوین الگوهای معماری و ضوابط ساختوساز برای بافتهای تاریخی از جمله سنگلج با همکاری مشاوران در حال پیگیری است.
به گفته آبادیان، پیشنهادهای مطرحشده در این زمینه با استقبال سازمان میراث فرهنگی روبهرو شده و بررسی و تدوین الگوهای پیشنهادی ادامه دارد. اقدامی که میتواند میان نیازهای امروز شهر و ویژگیهای تاریخی محلهها پیوند برقرار کند.
اما ماندگاری یک محله تاریخی تنها به حفظ ساختمانهای آن وابسته نیست. اگر زندگی از کوچهها کنار برود و ساکنان امکان ادامه زندگی در محله را نداشته باشند، بخشی از هویت آن نیز بهتدریج کمرنگ میشود.
آبادیان در گفتوگو با شهر با اشاره به همین موضوع بر اهمیت توجه به شرایط اقتصادی و سکونت در برنامههای احیا تأکید میکند و میگوید: احیای پایدار بافتهای تاریخی بدون توجه به ابعاد اقتصادی و سکونتی امکانپذیر نیست.
از این منظر، فراهمکردن شرایط مناسب برای ساخت مسکن و ایجاد زمینه سرمایهگذاری میتواند به ماندگاری ساکنان و رونق محلهها کمک کند.
آبادیان برای توضیح این رویکرد به تجربه نفرآباد اشاره میکند. محدودهای که در آن تلاش شده با رسیدن به الگویی مناسب برای ساختوساز و تقویت سکونت، از شبمردگی، رهاشدگی و کاهش حضور ساکنان جلوگیری شود.
در فرحزاد نیز همین پیوند میان حفاظت از هویت تاریخی و نحوه توسعه محله اهمیت دارد.
یاسر جعفری، مدیرکل معماری و ساختمان شهرداری تهران نیز در گفتوگو با خبرنگار شهر با اشاره به ضرورت توجه به ویژگیهای این محدوده از انجام مطالعات کارشناسی با همکاری مشاوران برای تدوین الگوهای معماری متناسب با بافت تاریخی فرحزاد خبر داده است.
هدف این است که ساختوسازهای جدید در کنار پاسخگویی به نیازهای امروز با هویت معماری و تاریخی محله نیز همخوانی داشته باشند.
سنگلج و فرحزاد، هرکدام با ویژگیها و پیشینه خاص خود یادآور این نکتهاند که احیای بافتهای تاریخی فراتر از مرمت چند بنای قدیمی است. این مسیر زمانی میتواند به حفظ هویت محلهها کمک کند که در کنار بناها، زندگی ساکنان، ساختار محله و امکان ادامه فعالیتهای روزمره نیز مورد توجه قرار گیرد تا بافت تاریخی نه فقط بهعنوان یادگاری از گذشته بلکه بهعنوان بخشی زنده از شهر امروز باقی بماند.









